Rouwverwerking

Wat is rouwverwerking?

Rouw ontstaat als reactie op een ingrijpende verandering of verlies van een huidige situatie, dit kan uiteenlopen van verhuizing, verlies van een huidige situatie, missen van een arm of been tot een overlijden. Het proces om hier mee om te gaan noemt men rouwverwerking

Definities van rouwverwerking

De volgende visies en definities van Rouw & Verlies waren/ zijn (in het verleden) gangbaar.

Sigmund Freud: Hij beschrijft in “Rouw en Melancholie”, de rouw reactie als een diepgaand pijnlijk affect dat gepaard gaat met een verlies van de belangstelling voor de buitenwereld.

Wikipedia: Rouw ontstaat als reactie op een ingrijpende verandering of verlies van een huidige situatie. Dit kan uiteenlopen van een verhuizing, verlies van vriendschap, zakken voor een examen tot een overlijden.

William Worden: deze gebruikt de term rouw om het proces aan te duiden dat er plaatsvindt na een verlies.Omdat hij vindt dat het een proces is, past hij stadia (taken) toe, Worden praat over taken in het rouwproces, deze taken houden in dat de rouwende acties moet ondernemen en er zelf iets aan moet doen en dat rouw van buitenaf kan worden beïnvloed.
En de rouw is volgens Worden beëindigd als de taken zijn voltooid.

De 4 taken zijn

  • Het aanvaarden van het verlies
  • Het verwerken van de pijn
  • Het aanpassen aan een leven waarin de overledene ontbreekt
  • De overledene emotioneel een plaats geven en de draad weer oppakken van het leven

Kübler-Ross: (Dit is het meest gebruikte model). Zij onderscheidt 5 fasen in het rouwproces

  • Schok/ontkenning
    Ontkenning van de pijn, medicijn gebruik om dit te versterken.
  • Woede
    Als de waarheid tot iemand is doorgedrongen, ontstaat vaak boosheid. Deze kan zich richten op alles (familieleden/god/zichzelf)
  • Marchanderen
    Na het doorwerken van de eerste emoties kan men de situatie vaak nog niet accepteren. Men gaat proberen met het lot/eigen lichaam of God te onderhandelen. “Had ik maar….” of “was ik toen maar niet….”
  • Wanhoop/depressie
    Langzaam maar zeker dringt de harde realiteit door, soms is de rouwende amper te bereiken, deze zit diep in zijn verdriet. Het leven is een opgave, alles voelt zwaar, je wordt volledig in beslag genomen door je gevoelens.  De omgeving zal proberen de rouwende uit deze depressie te trekken maar de rouwende heeft dit stadium nodig, dus is dit onnodig.
  • Acceptatie
    Als iemand voldoende tijd en “hulp” heeft gehad om door de genoemde fasen te gaan, kan hij bij deze laatste fase komen: de acceptatie van zijn/ haar lot. Het is belangrijk om geleidelijk vrede te vinden met wat is gebeurd.Er volgt dan berusting en men kan gaan onthechten en loslaten, dit is niet het zelfde als vergeten. Al deze stadia hoeven niet in een vaste volgorde te verlopen, deze kunnen ook verwisseld worden.

De boven genoemde stadia gelden ook voor mensen die ziek en stervende zijn.

Rouwmythen

Deze waren:

  • Na verlies gaan rouwenden door een periode van intense emotionele pijn.
  • Voor een goede en normale rouw is het noodzakelijk zich te confronteren met het verlies en de pijnlijke gevoelens te verwerken: d.w.z. iedereen moet het verlies “verwerken” of de pijnlijke gevoelens ervaren of uiten. Als dit niet gedaan wordt en men deze gevoelens blijft ontkennen, is er gevaar voor pathologie of ziekte.
  • De noodzaak van het verbreken van de binding of het “loslaten” van de overledene is het sleutelmoment van elk rouwproces.
  • Rouw werkt steeds toe naar een eindpunt, een punt van acceptatie of herstel van evenwicht; het “weer opnemen van de draad ( binnen 1 à 2 jaar, langer tot bv. 7 jaar na het verlies van een kind), het rouwproces kunnen afsluiten.

Om rouw in het juiste licht te zien, als een volkomen natuurlijk proces, wat ieder op UNIEKE wijze kan doorlopen, moeten de Rouwmythes van hun sluier worden ontdaan.

Rouwen is maatwerk, zo ook de begeleiding ervan.